المُفَائِل - [ فأل ] : آنكه با فال گرفتن سر گرم مىشود . المُفَاجَأَة - [ فجأ ] : مص ، « حَرْفُ المُفَاجَأَة » : در زبان عربى به ( اذا ) اطلاق مىشود مانند « خَرَجْتُ فإذا الأسدُ بِالباب » : از درب بيرون شدم و ناگهان شيرى را پشت درب ديدم ؛ به اين كلمه نيز ( الفُجَائِيَّة ) گفته مىشود . اسم بعد از اين كلمه مرفوع است و مُبتدا ، و خبر آن محذوف است بنا بر تقدير ( موجودٌ ) . المُفَاد - [ فيد ] : مضمون و فحوى ؛ « اشاعةٌ مُفَادُها انَّ » : شايعه اى كه مصمون آن چنين است . المُفَادَاة - [ فدي ] : تبادل اسير ميان دو طرف جنگ . المَفَارِط - [ فرط ] : « مَفَارِطُ البلادِ » : اطراف و گرداگرد كشور . المَفَازَة - ج مَفَازَات و مَفَاوز [ فوز ] : بيابان خشك و بى آب ، آنچه كه باعث رستگارى شود ، جاى هلاك و نابودى ، جاى رستگارى . المُفَازِع - [ فزع ] : ترسو ، يارى خواه . المَفَاصِل - [ فصل ] : سنگهاى چيده شده ، درهء شنى ميان دو كوه كه داراى آب روان و گوارا باشد ؛ « داءُ المَفَاصِل » : درد مفاصل . المُفَاصَلَة [ فصل ] : مص ، و در زبان متداول به معناى تفاوت قيمت است . المُفَاض - [ فيض ] : « حديثٌ مُفَاضٌ » : حديث نشر شده . المُفَاضَة - [ فيض ] : « درعٌ مُفَاضَة » : زره گشاد و بزرگ . المَفَاقِر - [ فقر ] : جهات فقر . و اين كلمه مفرد ندارد و گفته شده كه جمع ( فَقْر ) بر خلاف قياس است مانند حُسْن و محاسن و نيز گفته مىشود كه جمع ( مَفْقَرَة ) است به معناى فقر و بينوائى . المُفَاقَسَة - [ فقس ] : اسم است از ( تفاقس الولدانِ ) و اين كلمه در زبان متداول رايج است . المُفَاوَضةَ - [ فوض ] : مص ؛ « شركةٌ مُفَاوَضَةٌ و شركةُ مُفَاوَضَةٍ » : شركتى كه در آن شركاء از نظر سرمايه و حقوق و اختيارات با هم يكسانند بر خلاف ( شركة العِنان ) ؛ « مُفَاوضَةُ العُلَماءِ » : گرد هم آئى و مذاكره با دانشمندان و تبادل علم و دانش با يكديگر . المِفْآد - ج مَفَائِيد [ فأد ] : مرادف ( الْمِفْأد ) است . المِفْأَد - ج مَفَائِد [ فأد ] : چوب يا آهنى كه با آن آتش را بهم زنند ، سيخ كباب . المِفْأَدَة - [ فأد ] : مرادف ( المِفْأد ) است . المَفْأرَة - [ فأر ] : « أَرْض مَفْأَرَةٌ » : سرزمينى كه موش بسيار دارد . المَفْؤُود - [ فأد ] : آنكه ناراحتى قلبى دارد ، كسى كه دل ندارد ، جبان و ترسو . المِفْتاح - ج مَفَاتِيح [ فتح ] : كليد . المُفْتَأد - - [ فأد ] : اجاق ، آتش دان . المِفْتَح - ج مَفَاتح [ فتح ] : كليد ، قنات آب ، انبار ، خزانه ، گنج . المُفْتَرَق - [ فرق ] من الطرُق : سر دو راهى . المُفتِّش - ج مُفَتِّشُون [ فتش ] : بازرس دولتى . المُفْتَعَل - [ فعل ] : مفع ، چيزى كه قبلًا مانند آن ساخته نشده باشد ؛ « شِعْرٌ مُفْتَعلٌ » : شعر نو و تازه . المَفْتَق - [ فتق ] : « مَفْتَقُ القميصِ » : چاك پيراهن . المِفْتَل - [ فتل ] : دوك نخ ريسى . المَفْتَوق - [ فتق ] : مفع ، آنكه به بيمارى فتق دچار است . المَفْتُول - [ فتل ] : مفع ؛ « مَفْتُولُ الخَلْقِ » : آنكه اندامى محكم داشته باشد ؛ « مَفْتُولُ السَّاعِد » : كسى كه داراى بازوى نيرومند است . المَفْتُون - [ فتن ] : مفع ، ديوانه . المُفْتِي - [ فتي ] : فا ، مُفْتِى ، فتوا دهنده . المُفِجّ - [ فجّ ] : آنكه ميان دو پاى خود را باز كند و فاصله دهد . المَفْجَرَة - [ فجر ] : محل بيرون آمدن آب . المَفْجُوع - [ فجع ] : آنكه بسيار گرسنه شده باشد ( اين كلمه در زبان متداول رايج است ) . المَفْحَص - ج مَفَاحِص [ فحص ] : جاى تخم گذارى مرغ قطا ( سنگخواره ) . المُفْحَم - [ فحم ] : مفع ، درمانده در سخن گفتن ، كسى كه نتواند شعر بگويد . المُفْحِم - [ فحم ] : فا ؛ « جوابٌ مُفْحِمٌ » : پاسخ ساكت كننده . المِفْحَم - [ فحم ] : اگزوز ماشين . المَفْحَمَة - [ فحم ] : ذغالدان ، جاى تهيهء ذغال . المَفْخُرَة - ج مَفَاخِر [ فخر ] : مرادف ( المَفْخَرَة ) است . المَفْخَرَة - ج مَفَاخِر [ فخر ] : مايهء افتخار ، آنچه كه بدان فخر و ناز كنند . المِفْدَغ - ج مَفَادِغ [ فدغ ] : دستگاه پياز خورد كنى و مانند آن . المَفْدِيّ - [ فدي ] : آنكه خود را در برابر مال يا چيزى از اسارت نجات دهد . المَفَرّ - [ فرّ ] : گريزگاه . المِفَرّ - [ فرّ ] من الخيل : اسب تيزتك ، اسبى كه قادر باشد با سوار خود فرار كند . المِفْرَاح - [ فرح ] : شخص بسيار شاد . ( اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود ) . المِفْرَاص - ج مَفَارِيص [ فرص ] : مرادف ( المِفْرَص ) است . المِفْراض - [ فرض ] : پاره آهنى كه با آن چيزى را بريده يا قطع كنند . المُفْرَج - [ فرج ] : كشته اى كه در بيابان ديده شود و معلوم نباشد چه كسى او را كشته است ، كسى كه نه مالى و يا نه فرزند و يا نه خانواده دارد . المُفْرِج - [ فرج ] : « دَجاجةً مُفْرجٌ » : مرغى كه چند جوجه دارد . المُفَرَّج - [ فرج ] : شانه ، كسى كه مچ دست با زير بغل او فاصلهء زياد دارد . المَفْرَخ - ج مَفَارِخ : جاى